Back to articles

Elektrische auto's | Elektrisch vervoer

De geschiedenis van de elektrische auto

januari 24, 2022 | EVBox

Hoewel de elektrische auto pas sinds het begin van dit decennium aan zijn opmars is begonnen, bestaat de elektrische auto in feite al meer dan honderd jaar. De lange geschiedenis van de elektrische auto kent dan ook veel pieken en dalen.

Weinig mensen weten dat er in het begin van de twintigste eeuw meer elektrische auto’s rondreden dan brandstofauto’s. Hier kwam snel verandering in toen Henry Ford de personenauto ook voor het grote publiek toegankelijk maakte met de introductie van de lopende band. Destijds was er meer benzine voorhanden dan elektriciteit, waardoor de brandstofauto een populairder vervoersmiddel werd.

Hoewel er in de tussenliggende decennia nog wel werd gesleuteld aan de elektrische auto, duurde het tot de volgende eeuw voordat de elektrische auto weer in ere werd hersteld.

De geschiedenis van de elektrische auto is een verhaal met vele wendingen. Dit artikel geeft je een kijkje in deze geschiedenis, de huidige stand van zaken op het gebied van elektrisch vervoer en de toekomst hiervan.

De geschiedenis van de elektrische auto in het kort

De geschiedenis van de elektrische auto kan worden opgedeeld in vijf verschillende perioden: de pioniers van elektrisch vervoer (1830-1880), de overgang naar gemotoriseerd vervoer (1880-1914), de opkomst van de verbrandingsmotor (1914-1970), de terugkeer van de elektrische auto (1970-2003), de elektrische revolutie (2003-2020) en het kantelpunt (2021 en daarna).

An infographic showcasing the history of the electric vehicle from the 1830s until today.

De pioniers van elektrisch vervoer (1830-1880)

In het begin van de negentiende eeuw volgden enkele technologische doorbraken op het gebied van accu’s en motoren elkaar snel op dankzij een aantal pioniers in de technische en automobiele sector. Hieruit kwamen de eerste elektrische auto’s voort.

Wanneer werd de eerste elektrische auto gemaakt?

Al rond het jaar 1830 probeerden uitvinders uit Hongarije, Nederland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten de technologische ontwikkelingen in die tijd toe te passen om een motorvoertuig te kunnen maken. Hoewel het omstreden is, zijn velen het erover eens dat de eerste elektrische auto's al ergens tussen 1828-1832 op kleine schaal werden ontwikkeld.

Wie maakte de eerste elektrische auto?

Naar verluidt werd de eerste elektrische auto in 1835 op een conferentie door de Britse uitvinder Robert Anderson tentoongesteld. De auto van Robert Anderson had een wegwerp-accu, die werd aangedreven door petroleum, om de wielen te kunnen laten draaien.

In diezelfde periode vonden de Hongaarse wetenschapper Ányos Jedlik en de Nederlandse professor Sibrandus Stratingh beiden een elektrische modelauto uit. In de Verenigde Staten zou Thomas Davenport, een smid die later uitvinder werd, ook belangrijke onderdelen voor de elektrische motor hebben uitgevonden waarmee de eerste elektrische auto zou zijn geproduceerd.

Echter, waren dit allemaal prototypes van de elektrische auto. Ze behaalden een maximumsnelheid van zo'n 12 km/u, hadden een omslachtige besturing en een lage actieradius. In 1860 en de jaren daarna vond een Franse natuurkundige, Gaston Plante, uiteindelijk de eerste oplaadbare loodaccu uit. Een enorme doorbraak voor elektrisch vervoer. Het duurde tot het einde van de jaren 1880 vooraleer de accu’s en de elektrische motoren werden gecombineerd door William Morrison. Hij was de pionier in elektrisch vervoer en creëerde de eerste praktische elektrische auto.

Wat was de eerste elektrische auto?

In de Verenigde Staten werd de eerste echte elektrische auto gebouwd door William Morrison, een chemicus uit Iowa. Hij had een traditionele koets met paarden, een populair vervoersmiddel in de VS van de negentiende eeuw. Hij toverde deze vervolgens om door er een accu in te plaatsen. Morrison's elektrische koets kon maximaal 12 mensen tegelijk vervoeren en had een maximumsnelheid van 32 km/u.

De overgang naar gemotoriseerd vervoer (1880-1914)

Rond de overgang naar de twintigste eeuw verruilden veel mensen hun paarden en koetsen voor gemotoriseerde voertuigen. Auto’s werden steeds populairder en de race tussen stoom, benzine en elektriciteit ging van start.

In die tijd waren de verschillende soorten aandrijving in de Verenigde Staten redelijk gelijk verdeeld: ongeveer 40 procent van de auto’s werd aangedreven door stoom, 38 procent door elektriciteit en slechts 22 procent door benzine.

De stoomauto werd sinds de jaren 1870 steeds populairder en had in de twintigste eeuw nipt het grootste deel van de automarkt in de VS in handen. In de praktijk deden zich echter meerdere beperkingen voor die uiteindelijk zijn ondergang betekenden. Stoomauto’s hadden namelijk 45 minuten nodig om op te starten en moesten voortdurend met water worden bijgevuld, waardoor hun actieradius beperkt was. Uiteindelijk bleek de stoomauto dus niet erg geschikt te zijn als personenauto.

Rond dezelfde tijd dat William Morrison aan zijn elektrische koets werkte, ontwikkelden Gottlieb Daimler en Carl Benz in 1886 in Duitsland tegelijkertijd een van de eerste auto's. Deze benzineauto's vereisten echter dat de bestuurder van versnelling wisselde en het voertuig met een zware slinger startte. Deze auto's waren ook veel luider dan de stoomauto's en elektrische auto’s en stootten vervuilende uitlaatgassen uit.

Vergeleken met stoom- en benzineauto’s boden elektrische auto’s meerdere voordelen. De elektrische auto stootte geen vervuilende gassen uit, schakelen was niet nodig en opstarten was zo gepiept. Dit betekende een gemakkelijkere besturing en minder lawaai.

De elektrische auto werd populair in steden, waar veel elektriciteit beschikbaar was en steeds meer mensen ook toegang kregen tot elektriciteit. Deze groei trok de aandacht van de pioniers van toen: Porsche ontwikkelde 's werelds eerste hybride auto en Thomas Edison werkte met Henry Ford samen aan een betaalbare elektrische auto.

Door de uitvinding van de lopende band van Ford en de toenemende beschikbaarheid van benzine kwam er echter een einde aan de populariteit van de elektrische auto.

marius-matuschzik-MmZjp89agyE-unsplash-1

De opkomst van de verbrandingsmotor (1914-1970)

Elektrische auto’s verloren hun positie vanaf het moment dat auto’s met een verbrandingsmotor massaal werden geproduceerd. Met name door de Ford Model T werden benzineauto’s overal beschikbaar en betaalbaar.

Na de ontdekking van olie in Texas werd benzine goedkoper en voor velen gemakkelijk verkrijgbaar, terwijl elektriciteit nog vooral in de steden beschikbaar was. Elektrische auto’s boekten de daaropvolgende 30 jaar weinig vooruitgang en tegen het midden van de jaren 30 waren ze bijna volledig uit het straatbeeld verdwenen.

Goedkope benzine in overvloed en voortdurende verbeteringen van de verbrandingsmotor zorgden dat er geen vraag meer was naar alternatieve aandrijvingen. Hierdoor verdween de elektrische auto in de tweede helft van de twintigste eeuw helemaal naar de achtergrond.

De terugkeer van de elektrische auto (1970-2003)

Toen de olieprijzen en benzinetekorten in de jaren 70, als gevolg van de oliecrisis in 1973, een hoogtepunt bereikten, wilde de maatschappij minder afhankelijk zijn van olie.

Autofabrikanten merkten deze maatschappelijke verschuiving op en onderzochten de mogelijkheden voor voertuigen op alternatieve brandstoffen en aandrijvingen, waaronder elektrische auto's. General Motors ontwikkelde een prototype voor een elektrische auto in de stad en zelfs de NASA verschoof de aandacht naar elektrisch vervoer toen hun elektrische maanwagen, de Lunar Rover, het eerste bemande voertuig op de maan werd. Elektrische auto’s kampten echter nog steeds met verschillende nadelen ten opzichte van benzineauto's, zoals een beperkte actieradius en lage snelheden. Consumenten waren nog niet overtuigd.

Toch weerhield het gebrek aan interesse wetenschappers en ingenieurs er niet van om het te blijven proberen. In de 20 jaar daarna ontwikkelden autobedrijven elektrische varianten van hun populairste modellen, in de hoop dat ze de accu’s konden verbeteren en een soortgelijke actieradius en snelheid konden bereiken als benzineauto’s.

Een van de belangrijkste keerpunten was de introductie van de Toyota Prius. De Prius, die in 1997 in Japan op de markt kwam, werd de eerste hybride auto in massaproductie ooit. In 2000 werd de Prius wereldwijd geïntroduceerd en werd meteen een succes onder beroemdheden. Sindsdien hebben de stijgende benzineprijzen en een groeiende bezorgdheid over CO2-uitstoot ertoe bijgedragen dat de Prius wereldwijd de bestverkochte hybride auto werd. Maar, het echte keerpunt vond plaats in 2003, toen twee ondernemers, Martin Eberhard en Marc Tarpenning, een groot gat in de markt zagen.

A Tesla model X sitting against a concrete backdrop.

De elektrische revolutie (2003-2020)

Nadat ze in hun vorige onderneming de capaciteit van li-ion-accu’s hadden zien verbeteren, richtten Eberhard en Tarpenning in 2003 Tesla Motors op. In 2006 kondigde de startup uit Silicon Valley aan dat het een luxe elektrische sportauto zou gaan produceren die meer dan 320 km zou kunnen afleggen op slechts één laadbeurt.

Het succes van Tesla bewoog veel grote autofabrikanten om meer te investeren in de ontwikkeling van hun eigen elektrische auto’s. In 2010 introduceerde Nissan een volledig elektrische auto, de Nissan LEAF, dat uiteindelijk de bestverkochte elektrische auto ter wereld werd.

Tegelijkertijd deden nieuwe accu-technologieën hun intrede, waardoor de actieradius werd vergroot en de kosten van elektrische auto’s daalden. De prijs van li-ion-accu’s zijn sinds 1991 met 97 procent gedaald, wat ervoor zorgde dat elektrische auto’s steeds betaalbaarder werden.

De jaren daarna ging bijna iedere autofabrikant in deze elektrische trend mee en beloofden velen in de toekomst te stoppen met de productie van verbrandingsmotoren.

EVBox_Troniq Modular_parking-lot

Het kantelpunt (2021 en daarna)

De groei van elektrisch vervoer, in het bijzonder de toenemende verkoop van elektrische personenauto’s, is enorm. De overheid, het bedrijfsleven en de maatschappij erkennen allemaal het belang van elektrisch vervoer. Deze trend is onder andere te herkennen in de volgende statistieken:
Deze groei zie je terug in alle grote markten, maar vooral in Europa. Hoewel China de grootste aantallen elektrische auto’s heeft, haalde Europa hen in 2020 in als we kijken naar het aandeel elektrische auto’s. De top 15 landen met het grootste marktaandeel is dan ook Europees.

De eerste plaats op die lijst gaat naar Noorwegen, waar de verkoop van brandstofauto’s al bijna volledig is verdrongen. Bijna 80 procent van de nieuwe auto's die daar in september 2021 verkocht werden, waren volledig elektrisch. De verwachting is dat ze, al in 2022, als eerste land de mijlpaal van 100 procent gaan halen.

Noorwegen mag dan de eerste zijn, maar zeker niet de laatste. Tegen 2035 wordt verwacht dat alle grote automarkten door elektrische auto’s worden gedomineerd. Volgens McKinsey hebben we het kantelpunt al in de tweede helft van 2020 bereikt. Overheden, bedrijven en particulieren zetten zich in voor een duurzame toekomst. Om dit doel te bereiken, wordt de elektrische auto ingezet als essentieel middel. De enorme groei die we in de afgelopen jaren hebben gezien, zal de komende jaren dus niet vertragen.

xiaolong-wong-dkK0sopixrA-unsplash

De toekomst van elektrisch vervoer

De overgang van 1 naar 10 miljoen elektrische auto’s op de weg is snel gegaan, maar de groei neemt alleen maar toe. Volgens het International Energy Agency (IEA) zullen er tegen het einde van dit decennium 145 miljoen elektrische auto’s rondrijden, wat ongeveer zeven procent van de wereldwijde automarkt is.

Wat dit getal nog indrukwekkender maakt, is dat dit een conservatieve schatting van het IEA is. Dit scenario, onderdeel van hun onderzoek over de wereldwijde uitrol van elektrisch vervoer, is gebaseerd op het huidige beleid, de ambities en doelstellingen van verschillende overheden. Als we de doelen van het klimaatakkoord van Parijs halen, zullen er tegen 2030 wereldwijd zelfs 230 miljoen elektrische auto’s op de weg te vinden zijn.

Bovendien steken veel overheden en bedrijven steeds meer aandacht, tijd en geld in duurzaam vervoer. De Europese Unie stelt voor dat alle nieuwe auto's die vanaf 2035 worden verkocht emissievrij moeten zijn. In de Verenigde Staten heeft Biden aangegeven dat hij graag ziet dat tegen 2030 de helft van alle nieuwe auto's elektrisch is. Veel andere landen, waaronder Canada, het Verenigd Koninkrijk, Japan, meerdere staten in de VS en lidstaten in de Europese Unie hebben reeds stappen gezet om de verkoop van auto's met verbrandingsmotoren te beperken of helemaal te verbieden.

Veel autofabrikanten hebben aangekondigd volledig elektrisch te gaan en de productie van verbrandingsmotoren te stoppen. General Motors wil tegen 2035 stoppen met het produceren van personenauto’s, bestelwagens en SUV’s met een benzinemotor. Onder andere Cadillac, Honda, Jaguar Land Rover, Mercedes, MINI, Volvo en Volkswagen hebben soortgelijke beloftes gemaakt.

We weten niet wat de toekomst voor ons in petto heeft, maar één ding is zeker: elektrisch vervoer ziet een mooie toekomst tegemoet.


Back to top  

You may also like

Suggested

Is het laden van een elektrische auto goedkoper dan tanken?

Lees verder

You may also like

Suggested

Hoe je jouw elektrische auto thuis veilig kunt opladen

Lees verder

Share:

Related Articles

Article

Elektrische auto's | Elektrisch vervoer

Is het laden van een elektrische auto goedkoper dan tanken?

Kom te weten of het laden van een elektrische auto goedkoper is dan het tanken van een brandstofauto.

Lees verder

Article

Elektrische auto's | Technologie

Hoe je jouw elektrische auto thuis veilig kunt opladen

Ontdek de veelvoorkomende fouten bij het opladen van een elektrische auto en leer hoe je jouw elektrische auto thuis veilig kunt opladen.

Lees verder

Article

Elektrische auto's | Technologie

Hoelang duurt het om een elektrische auto op te laden?

Ontdek hoelang het duurt om een elektrische auto op te laden, welke factoren de laadtijd beïnvloeden en wat de drie verschillende laadniveau's zijn.

Lees verder

Het laatste nieuws uit de industrie, zo in je mailbox

Het laatste nieuws uit de industrie, zo in je mailbox

Schrijf je in en krijg samen met duizenden anderen het laatste nieuws over cleantech, duurzame energie en elektrische mobiliteit te lezen! Wij sturen je elke maand gratis een overzicht van de beste artikelen en video's.